top of page
Search

สุนัขสายพันธุ์ปั๊ก อาหาร วิธีเลี้ยง [พร้อมราคา]

Oct 30, 2022
2 min read

Updated: Sep 16, 2024



ข้อมูลทั่วไปสำหรับสุนัขพันธุ์​ปั๊ก

ปั๊ก (Pug) สุนัขสายพันธุ์ทอย ที่เลื่องลือไปด้วยสีหน้าแสนตลกของพวกมัน ที่ดูเครียดและกังวลตลอดเวลา เนื่องจากหมาปั๊กมีใบหน้าสั้น ลำตัวย่น จมูกสั้น และมีริ้วร้อยบนหน้ามากมาย แต่แท้จริงแล้วพวกมันมีนิสัยร่าเริง ขี้เล่น จึงทำให้ถูกขนานนามว่า “Multum in parvo” หรือ “น้อยแต่มาก” อยู่บ่อยครั้ง สำหรับทาสหมาคนไหนที่กำลังศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับเจ้าหมาปั๊กอยู่ บทความนี้ได้รวบรวมข้อมูลสำคัญทุกอย่างที่เจ้าของปั๊กควรทราบไว้แล้วในบทความเดียว แอบกระซิบว่าเราได้รวบรวมฟาร์มปั๊กไทยระดับคุณภาพไว้ท้ายบทความด้วย มาเริ่มกันเลย


ภาพรวมน้องหมาปั๊ก

น้ำหนักเฉลี่ย

6-8 กิโลกรัม 

ส่วนสูงเฉลี่ย

25-30 เซนติเมตร

อายุขัยเฉลี่ย

13-15 ปี

ลักษณะขน

ขนสองชั้น สั้นและนุ่ม

สีขน

สีดำ น้ำตาลแกมเหลืองเงิน

นิสัย

มีเสน่ห์ เฉลียวฉลาด ขี้เล่น รักใคร่ ชอบเข้าสังคม ใส่ใจ

โรคที่ต้องระวัง

  • โรคลมแดด (Heat Stroke)

  • สภาวะหายใจลำบาก (Respiratory Distress)

  • โรคสมองและเยื่อหุ้มสมองอักเสบแบบมีเนื้อตาย (Pug Dog Encephalitis) 




ประวัติของสุนัขพันธุ์ปั๊ก

ว่ากันว่าหมาปั๊กเป็นอีกหนึ่งสายพันธุ์เก่าแก่ที่สุดในโลก ตั้งแต่สมัย 400 ปีก่อนคริสตศักราช โดยมีถิ่นกำเนิดมาจากประเทศจีน เมือง Lo-sze และสืบสายพันธุ์มาจากบรรพบุรุษมาจากสุนัขท้องถิ่นในสมัยนั้น ซึ่งหมาปั๊กถูกเพาะพันธุ์มาเพื่อเป็นสัตว์เลี้ยงคู่ใจ นำมาเลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลิน และใช้แสดงถึงความมั่งคั่งของเจ้าของ ซึ่งในสมัยนั้นมีความเชื่อว่าการมีสัตว์เลี้ยงคู่ใจแสดงถึงความร่ำรวยของผู้คนได้เป็นอย่างดี


ต่อมา หมาปั๊กได้รับการเผยแพร่ไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลก โดยเริ่มจากประเทศญี่ปุ่น รัสเซีย และถูกนำไปขึ้นเรือการค้าชื่อดังแห่งประวัติศาสตร์ บริษัท ดัช อีสท์ อินเดีย คอมพานี ในปี ค.ศ. 1572 และถูกกระจายไปทั่วทวีปยุโรป ทำให้พวกมันได้รับความนิยมในประเทศตะวันตกนับตั้งแต่ตอนนั้น โดยสายพันธุ์ของพวกมันได้รับการขึ้นทะเบียนโดย American Kennel Club (AKC) เมื่อปี ค.ศ. 1885


ลักษณะนิสัยสุนัขพันธุ์ปั๊ก


จากที่ได้เล่าไว้ข้างบนว่าหมาปั๊กถูกเพาะพันธุ์มาเพื่อความเพลิดเพลิน และเป็นสัตว์เลี้ยงคู่ใจ ทำให้ตามสัญชาติญาณแล้ว น้อง ๆ มีนิสัยน่ารัก เชื่อง และเข้ากับผู้คนได้ง่าย และที่สำคัญ หมาปั๊กมีนิสัยติดเจ้าของมาก เมื่อตัดสินใจเลี้ยงปั๊กแล้ว น้อง ๆ จะกลายเป็นคู่หูติดตัว ที่ไม่ว่าเจ้าของจะไปเดินเล่นที่สวนยามเย็น หรือจะนอนกลางวันบนโซฟาบ้าน ก็จะมีปั๊กอยู่ข้างกายเสมอ ดังนั้นทาสหมาคนไหนที่อยากเลี้ยงปั๊ก ควรมีเวลาพอสมควร เนื่องจากการทิ้งน้องให้อยู่โดยลำพังนาน ๆ อาจทำให้น้องเครียดและเสี่ยงต่อการเป็นโรควิตกกังวลได้ อย่างไรก็ตาม เมื่อพูดถึงความฉลาดแล้ว เรียกได้ว่าแสนรู้ และแสดงออกชัดเจนมาก ๆ ซึ่งเจ้าของจะสังเกตได้จากเวลาที่พูดอะไรบางอย่างให้หมาปั๊กฟัง น้องจะตั้งใจมอง เอียงคอ ได้อย่างชัดเจนสุด ๆ


มาตรฐานสายพันธุ์เเละลักษณะทางร่างกายที่ดีสำหรับสุนัขพันธุ์ปั๊ก

โดยปกติพื้นฐานแล้ว หมาปั๊กพันธุ์ทุกตัวจะมีลักษณะเด่นชัดเจนและคล้ายเคียงกันหมด ไม่ว่าจะเป็น ศรีษะทรงกลมขนาดใหญ่ มีรอยย่นบนบริเวณรอบหน้า ใบหูขนาดเล็กพับไปด้านหน้า/หลัง จมูกเล็ก ลำตัวสั้นกระชับ มีกล้ามเนื้อ แต่เมื่อเลือกซื้อสุนัขพันธุ์ปั๊กจากฟาร์ม สิ่งที่คือต้องสังเกตุคือ ดวงตา การหายใจ และการเดินของลูกสุนัขสายพันธุ์ปั๊ก ซึ่งจะบ่งบอกปัญหาสุขภาพโดยรวมของน้อง ๆ ได้



  • ดวงตา: เนื่องจากปั๊กมีดวงตาที่กลม ใหญ่ และโปนออกมาจากใบหน้า ทำให้เสี่ยงต่อปัญหาดวงตาได้ง่ายกว่าสายพันธุ์อื่น ๆ ดังนั้นทาสหมาควรสังเกตปริมาณคราบน้ำตา ความขุ่นของกระจกตา และดูว่าตาเหล่หรือไม่ด้วย

  • การหายใจ: ให้อุ้มลูกหมาปั๊กไว้ใกล้ ๆ หู แล้วค่อย ๆ ฟังเสียงหายใจ ว่ามีการหายใจหอบ เสียงดัง หรือต้องหายใจทางปากหรือไม่ ถ้าพบว่าลูกหมาปั๊กมีอาการผิดปกติเหล่านี้อาจต้องพาไปผ่าตัดได้

  • การเดิน: ลูกหมาปั๊กจะเริ่มเดินได้สมบูรณ์เต็มที่เมื่อเข้าช่วงเดือนที่ 6 เป็นต้นไป ซึ่งถ้าพบว่าน้องหมาปั๊กเดินกะเผลก หรือมีเสียงแปลก ๆ จากบริเวณสะโพก เป็นไปได้ว่าน้องอาจจะเป็นโรคข้อสะโพกเจริญผิดปกติ ซึ่งพบได้บ่อยในสุนัขสายพันธุ์นี้


ในเรื่องของสีขน ตามมาตรฐาน American Kennel Club แล้ว สีของหมาปั๊กที่ได้รับการยอมรับว่าเป็นพันธุ์แท้มีเพียง 2 สีเท่านั้น ก็คือ สีน้ำตาลแกมเหลือง และหมาปั๊กสีดำเท่านั้น นอกจากนี้สีเทา สีน้ำตาลแดง สีส้ม หรือสีอื่น ๆ แปลว่านั่นไม่ใช่พันธุ์แท้แน่นอน


โรคที่ต้องระวังในสุนัขสายพันธุ์ปั๊ก


สุนัขพันธุ์ปั๊กมีอายุขัยโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 12-15 ปี แม้ร่างกายจะดูกำยำ กะทัดรัด สักเพียงใด น้องหมาพันธุ์ปั๊กมักพบกับปัญหาสุขภาพบ่อย ด้วยลักษณะทางกายภาพต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นใบหน้าสั้น จมูกสั้นที่ส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจ และการทนทานต่อความร้อน หรือดวงตาใหญ่ โปน ที่ต้องได้รับการดูแลอย่างดีเพื่อลดสภาวะลูกตาหลุดออกจากเบ้า ต้อกระจก อาการติดเชื้อที่ดวงตา และตาดำอักเสบ ซึ่งประเด็นสุขภาพหลัก ๆ ของปั๊กมักจะมีดังนี้


โรคลมแดด (Heat Stroke) ถือเป็นโรคที่กลุ่มสายพันธุ์หน้าย่นทุกตัวต้องระวัง ด้วยความที่จมูกสั้น ทำให้ยากต่อการระบายความร้อนกว่าสายพันธุ์อื่น ๆ ที่มีจมูกยาวกว่า โดยอุณหภูมิร่างกายปกติของปั๊กจะอยู่ที่ 38 °C - 39 °C ซึ่งโรคลมแดดจะเกิดขึ้นเมื่อถูกให้ทิ้งอยู่ในอากาศร้อนเป็นเวลานาน จนทำให้ภาวะอุณหภูมิร่างกายสูงกว่าปกติ รวมกับสภาวะขาดน้ำ ดังนั้นถ้าอุณหภูมิร่างกายปั๊กสูงว่า

42 °C จะส่งผลต่อระบบร่างกายและถึงแก่ชีวิตได้


สภาวะหายใจลำบาก (Respiratory Distress) เกิดจากการที่ใบหน้าของปั๊กสั้นแต่มีเพดานอ่อนที่ยื่นยาว ทำให้มีช่องทางเดินหายใจที่แคบ มักพบได้บ่อยเวลาที่น้องหมาปั๊กเกิดอาการตื่นเต้น หรือวิตก จนทำให้ช่องทางเดินหายใจถูกบีบขึ้นจนทำให้หายใจลำบากมากขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่อระดับออกซิเจนในร่างกายได้ เจ้าของจึงควรหมั่นสอนและฝึกให้ปั๊กนิ่งและสงบตั้งแต่เด็ก หรือนำไปผ่าตัดเพื่อขยายทางเดินหายใจในตอนยังเด็กอยู่ได้ และสามารถผ่าตัดไปพร้อม ๆ กับการทำหมันได้ด้วย


โรคสมองและเยื่อหุ้มสมองอักเสบแบบมีเนื้อตาย (Pug Dog Encephalitis) เป็นสภาวะสมองอักเสบที่เกิดได้ในหลาย ๆ ส่วนของสมองหมาปั๊ก และแสดงอาการแตกต่างกันออกไป เช่น การอักเสบของสมองส่วนหน้าอาจทำให้เกิดอาการชัก หัวบิด เดินวน อัมพฤกษ์หรืออัมพาตได้ ซึ่งสาเหตุที่มาของโรคยังไม่ทราบอย่างแน่ชัด แต่สัตวแพทย์ส่วนใหญ่วินิจฉัยว่าเกิดจากกรรมพันธุ์ และใช้ยากลุ่ม Corticosteroids ในการรักษาเป็นหลัก





อาหารที่เหมาะสมสำหรับสุนัขสายพันธุ์ปั๊ก

โดยปกติทั่วไปแล้ว น้ำหนักตามมาตรฐานของปั๊กจะอยู่ที่ 6 - 10 กิโลกรัม และปริมาณกับอาหารหลัก ๆ จะขึ้นอยู่กับช่วงอายุและการแพ้อาหารของน้อง อย่างไรก็ตามปั๊กมีนิสัยติดนอน ไม่ค่อยขยับเขยื่อนร่างกาย แถมชอบกินอีกต่างหาก การควบคุมน้ำหนักหมามปั๊กจึงเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ๆ สำหรับเจ้าของทุกคน


อาหารสำหรับลูกสุนัขปั๊ก 3 เดือนขึ้นไป

หลังจากหย่านมแม่แล้ว ปั๊กอายุ 3 เดือนขึ้นไปจะโตขึ้นไวมาก เนื่องจากเป็นสุนัขพันธุ์เล็กซึ่งจะโตไว และต้องการสารอาหารที่มากกว่าสุนัขพันธุ์ใหญ่อื่น ๆ โดยในตอนเด็กให้แบ่งปริมาณอาหารเป็น 3 มื้อต่อวัน และให้พลังงาน 100 กิโลแคเลอรี่ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม ส่วนอาหารให้ใช้อาหารสำหรับลูกสุนัขทั่วไปได้ แต่ในช่วงนี้เจ้าของต้องหมั่นสังเกตอาการแพ้ต่าง ๆ ของน้องหมาปั๊กด้วย


อาหารสำหรับปั๊ก 12 เดือนขึ้นไป

เมื่อปั๊กโตเต็มที่ ให้ปรับสารอาหารอยู่ที่ 80 กิโลแคเลอรี่ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมแทน แล้ว ให้ลองสังเกตพฤกติกรรมการกินของน้องดี ๆ หากพบว่าหมาปั๊กของเราติดนิสัยกินจุ กินเร็ว ให้แบ่งปริมาณเป็น 3 มื้อดังเดิม เพราะถ้าลดเหลือ 2 มื้อในปริมาณเยอะขึ้น อาจทำให้ปั๊กกินเร็ว กินจุ จนอ้วกออกมาได้ ในทางกลับกัน ถ้าปั๊กไม่ได้ติดนิสัยกินจุมากนัก ให้ลดเหลือ 2 มื้อและให้ขนมคบเคี้ยวกินเล่นระหว่างวันได้ แต่ไม่ควรให้ในปริมาณเยอะเกินไปจนส่งผลต่อน้ำหนักตัวได้ โดยทาง Yora Thailand มี Yora Treats ขนมกินเล่นสำหรับสุนัขทำมาจากโปรตีนแมลง สารอาหารทางเลือกสำหรับปั๊กที่แพ้เนื้อสัตว์ใหญ่ ซึ่งมีทั้งสูตร Dreamers Treats สำหรับผ่อนคลาย ลดความเครียด และสูตร Rewards Treats ซึ่งทำมาจากผลไม้อบแห่ง รสชาติหอม อร่อย เหมาะเป็นรางวัลในการฝึกนิสัยหมาปั๊กสุด ๆ


อาหารสำหรับปั๊กสูงวัย 7 ปีขึ้นไป

เมื่อหมาปั๊กเข้าสู่วัยสูงอายุ จะเคลื่อนไหวน้อย ขี้เกียจขึ้น และการทำงาน Metabolism ในร่างกายถดถอยลงไปด้วย ในการที่จะคงสภาวะสมดุลในร่างกายของปั๊กและลดความเสี่ยงต่อโรคอ้วน (Obesity) ในสุนัขสูงอายุ ให้เจ้าของลดปริมาณอาหารเหลือเพียง 40 กิโลแคเลอรี่ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม และลดอาหารที่ประกอบไปด้วยไขมัน น้ำตาลสูง ซึ่งอาจทำให้เกิดโรคเบาหวานได้ ที่สำคัญอย่าลืมเปลี่ยนอาหารของหมาปั๊กเป็นอาหารสำหรับสุนัขสูงวัย หรือ Senior Dog ซึ่งจะใช้สารอาหารอีกประเภทที่เน้นไปที่การดูแลและบำรุงสุขภาพโดยรวมของปั๊กแก่ให้ดีและอยู่คู่กับเจ้าของไปนาน ๆ



วิธีการดูแลสุนัขพันธุ์ปั๊ก ตั้งแต่เป็นลูกสุนัขจนถึงโตเต็มวัย


การดูแลลูกสุนัขพันธุ์ปั๊ก ช่วงอายุ 4-7 เดือน

ช่วงแรก ๆ ที่รับลูกหมาปั๊กมาเลี้ยงถือเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการสร้างความผูกพันระหว่างเจ้าของและหมาปั๊ก ไม่ว่าจะเป็นการฝึกนิสัยฉี่ การจูงเดินเล่น หรือทานั่ง ท่าขอมือต่าง ๆ ก็ควรฝึกให้ลูกหมาปั๊กเรียนรู้ทั้งหมดภายในช่วงเวลานี้ ในขณะเดียวกัน เจ้าของควรหมั่นสังเกตพฤกติกรรมต่าง ๆ ต่อสิ่งแวดล้อมรอบตัวปั๊ก ไม่ว่าจะเป็นอาหาร กลิ่น หรือสภาพแวดล้อม เพราะอาการแพ้ต่าง ๆ จะแสดงออกมาชัดเจนในช่วงวัยเด็ก และนำไปวางแผนการเลี้ยงดูให้เติบโตมาสุขภาพแข็งแรงได้อย่างถูกต้อง


การดูแลสุนัขพันธุ์ปั๊กโตเต็มวัย อายุ 1 ปีขึ้นไป

สิ่งสำคัญในการดูแลหมาปั๊กโตเต็มวัย มักจะอยู่ในเรื่องของสุขภาพและน้ำหนักโดยส่วนใหญ่ ดังนั้นนอกจากอาหารการกินที่ได้อธิบายไปข้างบนแล้ว สิ่งที่จะช่วยให้น้ำหนักตัวของหมาปั๊กสมดุลคือการออกกำลังกายนั่นเอง เนื่องจากหมาปั๊กมีนิสัยขี้เกียจ และร่างกายไม่เหมาะกับการออกกำลังกายหนักเท่าไหร่นัก กิจกรรมที่เหมาะจึงเป็นการเดินเล่นสั้น ๆ วิ่งเก็บของ ในช่วงเวลาและสภาพภูมิอากาศที่เหมาะสม และหลีกเลี่ยงการวิ่งหนัก ๆ ในอากาศที่ร้อนเกินไป ซึ่งอาจก่อให้เกิดอาการ Heat Stroke ได้


อีกเรื่องที่สำคัญคือการหมั่นทำความสะอาดใบหน้าของหมาปั๊ก ไม่ว่าจะเป็น ใบหู รอบดวงตา หรือรอยย่นบนหน้า ซึ่งบอบบางและเกิดการติดเชื้อได้ง่าย เจ้าของจึงควรน้ำผ้าชุบน้ำเปล่าอุณหภูมิปกติเช็ดใบหน้าของปั๊ก แล้วตามมาด้วยผ้าแห้งเพื่อไม่ให้ชื้นอยู่เสมอ แถมยังเป็นการลดอุณหภูมิความร้อนในร่างกายปั๊กได้อีกด้วย


ราคาหมาพันธุ์ปั๊ก

เมื่อคุณคิดว่าหมาปั๊ก คือหมาพันธุ์ที่ใช่สำหรับคุณแล้ว เรามาดูเรื่องราคากันดีกว่า ราคาสำหรับสุนัขสายพันธุ์ปั๊ก จะขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และแหล่งเพาะพันธุ์พวกมัน ส่วนมากจะอยู่ที่ช่วงราคา 5,000 - 20,000 บาท สำหรับคนที่ตัดสินใจแล้วว่าต้องการที่จะเลี้ยงสุนัขพันธุ์นี้ วันนี้ Yora ได้เตรียม ลิสต์ฟาร์มในประเทศไทย ที่มีทั้งปั๊กราคาไม่เกิน 5,000 และทั้งปั๊กราคาแพง มาให้เพื่อน ๆ ได้ไปเลือกซื้อน้องมาเลี้ยงกันได้เลย


4 อันดับฟาร์มปั๊ก ยอดนิยมในประเทศไทย


หลังจากทำความรู้จักหมาปั๊กมากันสักพักแล้ว ทาสหมาหลาย ๆ คนอาจจะเข้าสู่ช่วงตัดสินใจแล้วว่าจะรับน้องหมาสายพันธุ์นี้มาเลี้ยงดีหรือไม่ เหมาะกับไลฟ์สไตล์เราหรือเปล่า ดังนั้นปัจจัยสำคัญในการรับน้องหมาสายพันธุ์ปั๊กมาเลี้ยง คงหนีไม่พ้น เรื่องเวลา การเอาใจใส่ ซึ่งหมาปั๊กถูกเพาะพันธุ์เป็นสัตว์คู่ใจ มีนิสัยติดเจ้าของ จึงเหมาะกับทาสหมาที่มีเวลาในการเลี้ยงดูน้อง ๆ มากเป็นพิเศษ ส่วนสถานที่เลี้ยงดูนั้นควรเป็นสถานที่ปิด อยู่ในบ้านที่ร่มรื่น เนื่องจากร่างกายของหมาปั๊กไม่เหมาะกับอากาศร้อนชื้น และที่สำคัญสำหรับน้องหมาปั๊กที่แพ้ง่ายแล้ว Yora อาหารสุนัขจากโปรตีนแมลงของเรา เป็นอาการสุนัขเกรด Holistics นำเข้าจากประเทศอังกฤษ ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งทางเลือกดี ๆ ที่คอยบำรุงสุขภาพปั๊กให้แข็งแรง แถมอร่อย กินง่าย แถมยังดีต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย



 
 
 

755 Comments


Seo Pemula
4 hours ago
Like

Ruua Rtu
Ruua Rtu
17 hours ago

Thông qua một bài thảo luận trên diễn đàn chuyên chia sẻ thông tin về các nền tảng giải trí trực tuyến, mình vô tình biết đến kèo nhà cái. Vì tò mò nên mình mở website để xem qua cách thiết kế tổng thể các chuyên mục thể thao và phòng live casino. Ấn tượng ban đầu là giao diện khá dễ nhìn với một bố cục hợp lý, các khu vực nội dung bao gồm danh mục slot ở mỗi sảnh game được sắp xếp theo từng nhóm riêng biệt. Tiêu đề và những danh mục chính tương đối nổi bật, giúp người xem dễ nhận biết. Mình không dành nhiều thời gian trải nghiệm nhưng nhận thấy…

Like

HY HY
2 days ago

https://myae888.net/ tình cờ xuất hiện trước mắt mình khi đang xem một bài tổng hợp về bóng đá Anh. Mình vốn chỉ định đọc phần kết quả và vài thông tin về các trận đấu, nhưng thấy cái tên này được nhắc ở phần liên quan nên tiện tay mở thử. Trang có bố cục khá dễ nhìn, phần tiêu đề và nội dung chính được tách tương đối rõ nên lướt nhanh vẫn nắm được mình đang xem mục nào. Mình kéo xuống vài khu vực rồi chuyển qua một số phần khác, cách điều hướng khá trực quan. Không tìm hiểu quá sâu nhưng trải nghiệm ban đầu khá gọn gàng.

Like

allumurtuj
2 days ago

Trong quá trình tham khảo một số website giải trí trực tuyến, mình tình cờ bắt gặp link vào 789club đăng nhập qua một nội dung được chia sẻ trên mạng. Vì chưa biết nhiều về trang này nên mình truy cập thử, chủ yếu quan sát giao diện và cách sắp xếp các chuyên mục game bài, xóc đĩa, tài xỉu... Ấn tượng đầu tiên là phần trình bày khá đơn giản, từng khu vực được bố trí tương đối rõ nên khi lướt nhanh vẫn dễ nhận biết nội dung. Mình cũng thử chuyển qua vài mục khác nhau và thấy trang phản hồi khá nhanh, các thao tác cơ bản thực hiện tương đối thuận tiện.

Like

Ngọc Khánh
Ngọc Khánh
2 days ago

Mình có lần lướt đọc mấy trao đổi trên mạng thì thấy có người nhắc tới xx8 trong lúc câu chuyện đang nói dở, nên cũng mở ra xem thử cho biết. Mình không tìm hiểu sâu, chỉ xem qua trong thời gian ngắn để nhìn bố cục và cách sắp xếp nội dung tổng thể. Xem như vậy xong mình quay lại đọc tiếp các bình luận khác.

Like
bottom of page