สุนัขเป็นลําไส้อักเสบ รักษายังไง? เช็กสาเหตุ อาการ และวิธีดูแลที่ถูกต้อง

อยู่ดี ๆ น้องหมาก็ไม่ยอมกินข้าว ดูซึม ท้องเสียไม่หยุด หรือบางทีถึงขั้นอาเจียนจนหมดแรง สำหรับเจ้าของหลายคน โดยเฉพาะมือใหม่ อาการแบบนี้อาจทำให้ตกใจ ไม่รู้ว่าควรเริ่มจากตรงไหน ควรรอดูอีกสักพัก หรือรีบพาไปหาหมอทันที แล้วถ้าน้องป่วยแบบนี้ ควรดูแลอย่างไร ควรให้อาหารแบบไหนถึงจะปลอดภัย 

รู้ไหมว่าอาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่ท้องเสียธรรมดา แต่นี่อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะลำไส้อักเสบในสุนัข โรคที่ถ้าไม่ได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที อาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้เลยทีเดียว

วันนี้ Yora Thailand จะพาทุกคนไปรู้จักกับ ภาวะลำไส้อักเสบในสุนัข แบบเข้าใจง่าย ๆ ตั้งแต่ สาเหตุ อาการที่ควรระวัง วิธีรักษา ไปจนถึงการดูแลในช่วงพักฟื้น พร้อมคำแนะนำเรื่องอาหารที่เหมาะสำหรับน้องหมาที่ระบบย่อยอาหารอ่อนแอ เพื่อให้สุนัขของเพื่อน ๆ กลับมาแข็งแรง วิ่งเล่นซนได้เหมือนเดิม

---

ลำไส้อักเสบในสุนัขคืออะไร มีสาเหตุมาจากอะไร?

โรคลำไส้อักเสบในสุนัข ไม่ใช่แค่เรื่องอาการท้องเสียธรรมดาๆ เท่านั้น แต่มักเกิดจากการติดเชื้อไวรัสร้ายแรงที่ชื่อว่า พาร์โวไวรัส (Canine Parvovirus) ซึ่งเป็นไวรัสที่โจมตีระบบทางเดินอาหารโดยตรง โดยเฉพาะในลูกสุนัขที่อายุน้อยกว่า 3 เดือน และยังไม่ได้รับวัคซีนครบ

เมื่อเชื้อไวรัสเข้าสู่ร่างกายของสุนัข มันจะเริ่มทำลายผนังลำไส้ของน้องหมา ส่งผลให้ลำไส้ไม่สามารถดูดซึมสารอาหารได้ตามปกติ นอกจากนี้ยังส่งผลต่อ ต่อมน้ำเหลืองและไขกระดูก ทำให้ภูมิคุ้มกันของน้องลดลงอย่างรวดเร็ว และร่างกายไม่สามารถต้านทานเชื้อโรคอื่น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความรุนแรงของโรคมักจะเห็นได้ชัดในช่วง 5–7 วันหลังติดเชื้อ ซึ่งในช่วงนี้อาการต่าง ๆ จะออกมาชัดเจน เช่น อาเจียน ท้องเสียรุนแรง มีไข้ และซึมจนน่าตกใจ

ที่สำคัญคือเชื้อพาร์โวสามารถแพร่กระจายได้ง่ายมาก โดยเฉพาะผ่าน อุจจาระของน้องหมาที่ติดเชื้อ ซึ่งอาจตกค้างอยู่ตามพื้น กรง หรือของใช้ ทำให้สุนัขตัวอื่นที่อยู่ใกล้มีโอกาสติดเชื้อได้ง่ายหากไม่ได้รับวัคซีนหรือมีภูมิคุ้มกันไม่เพียงพอ ดังนั้นหากพบว่าน้องหมาในบ้านมีอาการเข้าข่าย ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที และเลี้ยงแยกจากตัวอื่นเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ

สุนัขเป็นลำไส้อักเสบ จะมีอาการยังไงบ้าง?

โดยทั่วไป อาการที่มักพบเมื่อสุนัขเป็นลำไส้อักเสบ มีดังนี้:

• ท้องเสียรุนแรง: สุนัขจะถ่ายบ่อยกว่าปกติ และมักถ่ายเหลว มีกลิ่นเหม็นรุนแรง บางรายอาจมี มูกเลือดปน มาด้วย ซึ่งเป็นผลจากการที่ผนังลำไส้ถูกทำลายจนมีเลือดออก

• อาเจียนซ้ำ ๆ: อาเจียนบ่อยจนกินอะไรไม่ลง เป็นอีกหนึ่งอาการสำคัญ โดยน้ำย่อยหรืออาหารที่อาเจียนออกมามักมีสีเหลือง ข้น หรือมีกลิ่นเปรี้ยวผิดปกติ

• เบื่ออาหาร ไม่แตะของโปรด: ไม่ว่าจะเป็นอาหารเม็ดหรือของที่เคยชอบ น้องหมาจะปฏิเสธหมด บางตัวถึงขั้นไม่กินน้ำเลย ซึ่งอาจทำให้เกิดภาวะขาดน้ำตามมา

• ขาดน้ำ: ให้สังเกตว่าเหงือกแห้งไหม หนังหลังหยิบแล้วดีดกลับช้าหรือเปล่า หากน้องขาดน้ำรุนแรง จะดูตัวแห้ง ตาโหล และหมดแรงง่าย

• ตัวซึม ไม่ร่าเริง: จากที่เคยวิ่งเล่น อยู่ดี ๆ ก็นอนนิ่ง เงียบ ขาดพลัง ดูเหนื่อยง่าย ไม่ตอบสนองต่อการเรียกหรือสิ่งกระตุ้นต่าง ๆ

• มีไข้ ตัวร้อน: สามารถใช้ปรอทวัดไข้ หรือลองใช้หลังมือแตะบริเวณหูหรือท้องของน้อง หากรู้สึกร้อนผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณว่าเค้ามีไข้

• น้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็ว: อาจสังเกตได้ชัดในไม่กี่วัน โดยเฉพาะในลูกสุนัข เพราะร่างกายดูดซึมสารอาหารไม่ได้ และกินอาหารน้อยลงมาก

สุนัขเป็นลําไส้อักเสบ รักษายังไง?

ในกรณีที่น้องหมาติดเชื้อไวรัสพาร์โว การรักษาในปัจจุบันยังไม่มีตัวยาที่สามารถกำจัดเชื้อไวรัสตัวนี้ได้โดยตรง สิ่งที่สัตวแพทย์ทำได้คือ การประคับประคองอาการ และช่วยเสริมให้ร่างกายน้องหมาแข็งแรงพอที่จะต่อสู้กับเชื้อโรคได้ด้วยตัวเอง

แนวทางการดูแลจึงขึ้นอยู่กับอาการของน้องหมาในแต่ละราย และมักจะเน้นไปที่การควบคุมอาการขับถ่าย อาเจียน และป้องกันภาวะแทรกซ้อน ที่อาจเกิดขึ้น เช่น ภาวะขาดน้ำหรือภาวะเลือดเป็นกรด

วิธีรักษาทั่วไปที่สัตวแพทย์ใช้ ได้แก่:

งดน้ำงดอาหารชั่วคราว

ในช่วง 24 ชั่วโมงแรกหลังแสดงอาการ สัตวแพทย์อาจให้งดน้ำและอาหาร เพื่อลดการทำงานของระบบย่อยอาหาร และป้องกันการระคายเคืองเพิ่มเติมที่อาจทำให้ลำไส้อักเสบยิ่งขึ้น

ควบคุมอาการอาเจียนและถ่ายเหลว

น้องหมาที่มีอาการถ่ายเหลวหรืออาเจียนต่อเนื่อง จะได้รับ ยาแก้อาเจียน ยาลดถ่าย ยาเคลือบกระเพาะ หรือในบางกรณีที่มีการติดเชื้อร่วมด้วย อาจได้รับยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

เติมสารน้ำและเกลือแร่

หากน้องหมาเริ่มมีอาการขาดน้ำ หรือมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ อาจต้อง ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำหรือใต้ผิวหนัง เพื่อปรับสมดุลในร่างกาย ลดความเสี่ยงจากภาวะช็อก และช่วยให้ร่างกายน้องหมาฟื้นตัวได้เร็วขึ้น

เสริมภูมิคุ้มกันทางอ้อม

แม้จะไม่มีวัคซีนที่ช่วยรักษาอาการเฉียบพลันโดยตรง แต่การ เสริมสารอาหารหรือวิตามินบางชนิด ระหว่างพักฟื้น เช่น น้ำเกลือผสมกลูโคส หรือสารอาหารเหลวที่ย่อยง่าย ก็ช่วยให้ร่างกายน้องมีพลังงานมากขึ้น พร้อมสำหรับการสร้างภูมิคุ้มกันตามธรรมชาติ

ถ่ายพยาธิ (หากพบพยาธิร่วมด้วย)

ในบางกรณีที่ตรวจพบพยาธิจากอุจจาระ เช่น พยาธิในลำไส้ สัตวแพทย์จะทำการถ่ายพยาธิเพิ่มเติม เพื่อไม่ให้เป็นปัจจัยซ้ำเติมอาการลำไส้อักเสบที่เป็นอยู่

โดยรวมแล้ว การรักษาโรคลำไส้อักเสบในสุนัขจะไม่ใช่การกำจัดไวรัสโดยตรง แต่คือการเสริมพลังให้ร่างกายของน้องพร้อมสู้และฟื้นตัวได้เร็วที่สุด ซึ่งยิ่งพาไปหาหมอเร็ว ก็ยิ่งเพิ่มโอกาสให้น้องหายเป็นปกติได้ไวครับ

สุนัขเป็นลำไส้อักเสบ ดูแลยังไง?

หลังจากผ่านพ้นช่วงวิกฤตและอาการเริ่มดีขึ้นแล้ว การดูแลอย่างต่อเนื่องที่บ้านก็มีความสำคัญไม่น้อยเลย เพราะเป็นช่วงที่ร่างกายน้องหมาต้องการพักฟื้น ซ่อมแซมเซลล์ที่ถูกทำลาย และสร้างภูมิคุ้มกันให้กลับมาแข็งแรงอีกครั้ง ซึ่งเจ้าของสามารถช่วยดูแลให้การฟื้นตัวของน้องเป็นไปอย่างราบรื่นได้ด้วยวิธีเหล่านี้

เลือกอาหารที่ย่อยง่าย และอ่อนโยนต่อลำไส้

เชื่อว่าหลายคนต้องเกิดคำถามแน่นอว่าอาหารแบบไหนเหมาะกับสุนัขที่มีปัญหาลำไส้อักเสบ ซึ่งระบบย่อยอาหารของน้องหมาหลังหายจากลำไส้อักเสบมักยังไม่สมบูรณ์เต็มที่ จึงควรหลีกเลี่ยงอาหารที่ย่อยยาก แข็ง หรือมันจนเกินไป แนะนำให้เปลี่ยนจากอาหารปกติเป็นอาหารอ่อน ๆ ที่มี โปรตีนคุณภาพดี ย่อยง่าย และไม่ก่อให้เกิดการระคายเคือง

แต่ในบางกรณี แม้จะเปลี่ยนสูตรอาหารแล้ว แต่น้องหมาอาจยังปฏิเสธ ไม่ยอมกินอาหารเลย หรือกินได้น้อยมากจนเริ่มอ่อนแรง เจ้าของไม่ควรปล่อยให้รอนาน ควรรีบพาน้องกลับไปพบสัตวแพทย์โดยเร็วนะครับ เพราะอาจต้องได้รับอาหารในรูปแบบเหลว เพื่อให้ร่างกายยังได้รับพลังงานและสารอาหารที่จำเป็นอย่างเพียงพอจนกว่าจะกลับมากินเองได้อีกครั้ง

ป้อนทีละน้อย แต่บ่อยครั้ง

แม้น้องหมาจะเริ่มอยากอาหารแล้ว แต่ควรหลีกเลี่ยงการให้อาหารในปริมาณมากในครั้งเดียว เพราะอาจทำให้ระบบย่อยต้องทำงานหนักจนเกิดอาการถ่ายเหลวหรืออาเจียนซ้ำ ควร แบ่งอาหารเป็นมื้อเล็ก ๆ และค่อย ๆ เพิ่มปริมาณทีละนิดเมื่อแน่ใจว่าน้องย่อยได้ดี

ดื่มน้ำให้เพียงพอ

น้ำเป็นสิ่งจำเป็นที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะหลังจากที่น้องหมาเพิ่งสูญเสียน้ำไปมากจากการท้องเสียหรืออาเจียน ควรตั้ง ชามน้ำสะอาดไว้ใกล้ตัว และเปลี่ยนน้ำบ่อย ๆ เพื่อกระตุ้นให้น้องดื่มอยู่เสมอ หากน้องยังไม่ค่อยดื่ม อาจใช้ช้อนหรือไซริงค์ช่วยป้อนแบบค่อย ๆ ก็ได้ครับ

แยกของใช้และพื้นที่ออกจากตัวอื่น

หากที่บ้านมีน้องหมาหลายตัว การแยกพื้นที่และของใช้ เช่น ชามข้าว ผ้าปูที่นอน หรือของเล่น เป็นสิ่งสำคัญมากในช่วงพักฟื้น โดยเฉพาะหากน้องหมาที่ป่วยเคยติดไวรัสมาก่อน เพราะเชื้อสามารถปนเปื้อนและแพร่กระจายได้ง่าย แม้ตัวน้องจะเริ่มฟื้นตัวแล้วก็ตาม

ตรวจสุขภาพซ้ำกับคุณหมอ

หลังจากอาการเริ่มดีขึ้น อย่าลืมพาน้องกลับไป ตรวจติดตามผลตามที่คุณหมอนัด เพื่อประเมินว่าร่างกายฟื้นตัวได้ดีแค่ไหนแล้ว มีความเสี่ยงแทรกซ้อนหรือไม่ และพร้อมกลับมาใช้ชีวิตปกติหรือยัง

วิธีป้องกันลำไส้อักเสบในสุนัข

แม้โรคลำไส้อักเสบจะดูเป็นเรื่องน่ากังวล โดยเฉพาะในลูกสุนัขที่ยังไม่แข็งแรง แต่เราก็ยังสามารถป้องกันไว้ก่อนได้ไม่ยาก หากเจ้าของใส่ใจในเรื่องอาหาร ความสะอาด และการดูแลพื้นฐานในชีวิตประจำวันของน้องหมาอย่างสม่ำเสมอ

1. พาน้องหมาฉีดวัคซีนให้ครบตามโปรแกรม

การฉีดวัคซีน โดยเฉพาะวัคซีนรวมที่ครอบคลุมเชื้อพาร์โวและไวรัสโคโรนา ถือเป็นด่านแรกในการป้องกันโรคอย่างมีประสิทธิภาพ

ลูกสุนัขควรเริ่มรับวัคซีนตั้งแต่อายุ 6-8 สัปดาห์ และฉีดต่อเนื่องจนจบเข็มกระตุ้นตามที่สัตวแพทย์แนะนำ จากนั้นควรพาไปฉีดกระตุ้นซ้ำเป็นประจำทุกปี

อ่านต่อ: ทาสหมามือใหม่ต้องอ่าน วัคซีนสุนัขมีอะไรบ้าง พร้อมตารางการฉีดวัคซีน

2. แยกเลี้ยงลูกสุนัขในช่วงอายุ 1–2 เดือน

ช่วงวัย 1–2 เดือน ถือเป็นช่วงที่ลูกสุนัขยังบอบบางและมีภูมิคุ้มกันต่ำ หากอยู่รวมกับสุนัขตัวอื่นที่อาจเป็นพาหะของเชื้อไวรัส อาจทำให้ติดเชื้อได้ง่ายกว่าปกติ

หากที่บ้านมีน้องหมาหลายตัว ควรแยกเลี้ยงลูกสุนัขให้ชัดเจน จนกว่าจะได้รับวัคซีนครบ และมีภูมิคุ้มกันเพียงพอ โดยควรใช้ของใช้แยกกันทั้งหมด เช่น ชามข้าว ผ้าปูนอน ของเล่น รวมถึงหลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดเกินไปในช่วงแรก

3. ระวังเรื่องอาหารและความสะอาด

อาหารเป็นจุดเสี่ยงหลักที่ทำให้น้องหมาเกิดอาการลำไส้อักเสบได้ง่าย ๆ หากอาหารปนเปื้อนหรือบูดเสีย จะยิ่งเพิ่มโอกาสที่เชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสจะเข้าสู่ร่างกาย

• เลือกอาหารสุนัขคุณภาพดี ปลอดภัย และเก็บรักษาในที่แห้งเย็น

• ล้างชามอาหารและน้ำให้สะอาดทุกวัน

• หลีกเลี่ยงให้อาหารค้างคืน หรือของกินที่ตกพื้น

• ปิดถังขยะให้มิดชิด ป้องกันน้องหมาคุ้ยหาเศษอาหารกินเอง

4. รักษาสุขอนามัยของพื้นที่และของใช้

สุนัขที่เคยป่วยจากไวรัสพาร์โวสามารถแพร่เชื้อผ่านอุจจาระได้ แม้จะหายดีแล้วก็ตาม เจ้าของจึงควรหมั่นทำความสะอาดกรง พื้นที่เลี้ยง และของใช้ต่าง ๆ เป็นประจำ เช่น ผ้าปูนอน ของเล่น หรือภาชนะใส่อาหาร หากมีน้องหมาหลายตัว ควรแยกของใช้กันชัดเจน และหมั่นล้างมือหลังจับต้องสุนัขที่เพิ่งป่วยหรือยังอยู่ในช่วงพักฟื้น

5. ไม่พาลูกสุนัขออกไปนอกบ้านก่อนวัคซีนครบ

ลูกสุนัขที่ยังไม่ได้รับวัคซีนครบ มีความเสี่ยงสูงมากต่อการติดเชื้อไวรัสจากพื้นถนน หรือจากสุนัขตัวอื่นในบริเวณใกล้เคียง หากมีความจำเป็นต้องออกไปข้างนอก ควรอุ้มไว้ตลอด หลีกเลี่ยงพื้นที่สาธารณะที่มีสุนัขพลุกพล่าน เช่น สนามหญ้า หรือลานจอดรถ

6. ตรวจสุขภาพประจำปี

นอกจากการฉีดวัคซีนแล้ว การ ตรวจสุขภาพประจำปี เป็นอีกหนึ่งวิธีในการดูแลแบบเชิงรุก เพราะบางครั้งโรคอาจไม่ได้แสดงอาการชัดในช่วงแรก การพาน้องไปตรวจร่างกาย ส่องพยาธิ ตรวจเลือด หรือประเมินสภาพโดยรวมปีละครั้ง จะช่วยให้คุณหมอประเมินความเสี่ยงและให้คำแนะนำได้อย่างตรงจุดนะครับ

7. สังเกตอาการผิดปกติอยู่เสมอ

หากน้องหมามีอาการผิดปกติ เช่น เบื่ออาหาร ซึม ถ่ายเหลวบ่อย หรืออาเจียน ควรรีบปรึกษาสัตวแพทย์โดยไม่รอให้รุนแรง เพราะการรักษาแต่เนิ่น ๆ จะช่วยให้น้องฟื้นตัวได้ง่ายกว่า

---

แม้โรคลำไส้อักเสบในสุนัขจะฟังดูน่ากังวล โดยเฉพาะในลูกสุนัขตัวเล็ก ๆ ที่ยังไม่แข็งแรง แต่หากเราเข้าใจสาเหตุ รู้วิธีสังเกตอาการ และให้การดูแลที่ถูกต้องตั้งแต่แรก ก็สามารถช่วยให้น้องฟื้นตัวได้เร็วขึ้น และลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำได้มากเลยครับ

การพาน้องไปฉีดวัคซีนให้ครบ เลือกอาหารที่ปลอดภัย ย่อยง่าย และใส่ใจสุขอนามัยรอบตัวเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านี้ เป็นสิ่งที่ช่วยให้น้องหมาอยู่กับเราอย่างแข็งแรงได้นานขึ้น

และถ้าใครกำลังมองหาอาหารที่อ่อนโยนต่อลำไส้ ไม่ระคายเคือง ย่อยง่าย แม้ช่วงที่น้องเพิ่งหายป่วยหรือยังฟื้นตัวไม่เต็มที่ เราก็ขอแนะนำ Yora อาหารสุนัขเกรด Holistic จากประเทศอังกฤษ ทางเลือกใหม่ที่ดีต่อระบบย่อย ที่ใช้โปรตีนจากแมลงเป็นแหล่งหลัก ให้สารอาหารครบ ช่วยให้น้องฟื้นตัวได้สบายท้อง และยังเหมาะกับน้องหมาทุกวัย ทุกสายพันธุ์ด้วยครับ

เพราะเรื่องของสุขภาพ ไม่ใช่แค่การรักษาเวลาป่วย แต่คือการดูแลในทุก ๆ วันด้วยสิ่งดี ๆ ที่น้องหมาคู่ควรนะครับ!